Það sem ég sé öðruvísi eftir átján ár í rekstri

Ég byrjaði í rekstri um átján ára aldur. Upphafið var einkaþjálfun, fyrst á Íslandi og síðar í Noregi. Áður en ég varð þrítugur hafði ég opnað tvær líkamsræktarstöðvar, ráðið fólk og byggt upp netþjálfun sem þjónustaði um 700 viðskiptavini. Síðar kom ég að ráðgjöf, markaðssetningu, smásölu og veitingarekstri. Ég rek enn líkamsræktarstöð og tek þar enn ákvarðanir sem hafa raunverulegar afleiðingar.

Þetta er nógu langur tími til að hafa haft mjög sterk sjónarmið sem ég trúi ekki lengur. Ekki vegna þess að allt sem ég hugsaði ungur hafi verið rangt. Sumt var nákvæmlega það sem ég þurfti að trúa til að leggja af stað. En ráð sem hjálpa manni að komast yfir fyrstu hindrunina geta orðið léleg leiðsögn þegar fyrirtækið og lífið hafa breyst.

Ég mat tækifæri of hátt og kostnaðinn við þau of lágt

Á yngri árum fannst mér hæfni til að koma verkefni af stað vera næg ástæða til að gera það. Ný hugmynd þýddi möguleika og möguleikar virtust nánast alltaf þess virði að elta. Ég horfði meira á það sem gæti tekist en það sem nýtt verkefni myndi taka frá öðru.

Í dag met ég athyglina miklu dýrari. Nýtt fyrirtæki kostar ekki aðeins það fjármagn sem fer inn í það. Það tekur besta hugsunartímann, bætir við samböndum og ábyrgð og gerir önnur góð verkefni hægari. Jafnvel þegar hugmyndin virkar getur heildarniðurstaðan orðið lakari ef allt hitt verður dreifðara.

Þetta hefur ekki gert mig andsnúinn nýjum verkefnum. Ég vil aðeins að þau standist hærra próf. Góður möguleiki er ekki nóg þegar valkostirnir eru margir. Hann þarf að eiga heima í þeirri heild sem ég vil byggja.

Ég ruglaði því að vera nauðsynlegur saman við að vera verðmætur

Það er góð tilfinning að vera sá sem getur leyst vandann. Í litlu fyrirtæki er það líka oft nauðsynlegt. Eigandinn stígur inn, bætir upp skort á reynslu og sér til þess að viðskiptavinurinn finni ekki fyrir óreiðunni á bak við tjöldin.

Ef þetta verður varanlegt lærir fyrirtækið hins vegar ekki. Starfsfólk fær verkefni en ekki fullt vald, eigandinn geymir samhengi í höfðinu og allir verða duglegir að bíða eftir fljótu svari frá honum. Nærvera hans heldur gæðunum uppi, en felur jafnframt hvar uppbygginguna vantar.

Ég tel enn að eigandi eigi að vera ómissandi þar sem hæfileikar hans skila óvenju miklu. En ég met nú muninn á verðmætri nærveru og óþarfri háð. Það er ekki markmið að þurfa að vera alls staðar til að sanna mikilvægi sitt.

Ég lít ekki lengur á vöxt sem sjálfstæða sönnun

Meiri velta, fleiri viðskiptavinir og stærra teymi geta verið merki um að eitthvað gangi vel. Þau geta líka þýtt minni hagnað, meiri fasta áhættu og fyrirtæki sem er erfiðara að stjórna. Ég hef lært að spyrja hvað sitji eftir eftir vöxtinn, ekki aðeins hvort hann hafi átt sér stað.

Þetta skiptir sérstaklega máli á litlum markaði. Farsælt íslenskt þjónustufyrirtæki þarf ekki að líta út eins og breskt eða bandarískt fyrirtæki til að vera verðmætt. Tíu starfsmenn geta verið stór og krefjandi uppbygging. Einyrki með gott orðspor, góðar tekjur og val um verkefni getur átt framúrskarandi fyrirtæki.

Stærðin þarf að þjóna markmiðinu. Stundum þýðir það að vaxa hratt. Stundum að auka hagnað og styrk án þess að fjölga mikið fólki. Ég sé meiri metnað í meðvituðu vali en í því að elta mælikvarða sem lítur vel út utan frá.

Reynslan hefur gert mig vissari um færri hluti

Þegar maður er ungur í rekstri getur sjálfstraust falist í því að hafa svar við öllu. Eftir bæði góðar niðurstöður og dýr mistök treysti ég meira á að skilgreina hvað við vitum, hvað við erum að gera ráð fyrir og hvað þarf að sannreyna áður en meira er lagt undir.

Reynsla fjarlægir ekki óvissu. Hún getur bætt líkurnar með því að hjálpa manni að sjá kunnugleg mynstur, setja mörk á áhættu og breyta fyrr um stefnu. Hún á líka að kenna auðmýkt gagnvart því sem markaðurinn, tímasetningin og annað fólk getur gert við áætlunina.

Stærsta breytingin er kannski sú að ég vil síður sanna hvað ég get borið. Ég vil frekar velja betur hvað ég ber. Vinnusemi er enn til staðar, en hún á að fara í fyrirtæki og verkefni sem réttlæta hana. Það er ekki minni metnaður en ég hafði átján ára. Hann hefur aðeins fengið skýrari viðfangsefni.