Fagmaðurinn, rekstraraðilinn og arkitektinn

Mörg þjónustufyrirtæki verða til vegna þess að einhver er góður í ákveðnu fagi. Þjálfarinn fær árangur með fólki, ráðgjafinn sér lausnir sem aðrir sjá ekki og hönnuðurinn vinnur verk sem viðskiptavinir vilja kaupa. Fyrirtækið vex fyrst vegna gæða fagsins og orðspors þess sem sinnir því.

Þegar viðskiptavinum fjölgar þarf sami einstaklingur að verða rekstraraðili. Hann skipuleggur afhendingu, fylgist með fjárhag, ræður fólk, leysir úr frávikum og tryggir að loforðin séu efnd. Þetta hlutverk heldur fyrirtækinu gangandi. Það er þó annað starf en það sem skapaði eftirspurnina í upphafi.

Þriðja hlutverkið er arkitektinn. Hann vinnur ekki aðeins inni í kerfinu heldur tekur afstöðu til kerfisins sjálfs: hvaða viðskiptavinum fyrirtækið þjónar, hvaðan hagnaðurinn kemur, hvaða flækjustig er ásættanlegt og hvar eigandinn á sjálfur að vera ómissandi. Flestir eigendur sinna öllum þremur hlutverkum að einhverju leyti. Vandinn er að gera það án þess að vita hvenær þeir skipta á milli þeirra.

Það sem brennur vinnur yfirleitt

Fagvinnan og daglegur rekstur gefa skýr merki þegar eitthvað vantar. Viðskiptavinur bíður, starfsmaður þarf svar og reikningur þarf að fara út. Hönnunarvinnan er sjaldan eins hávær. Enginn hringir klukkan tíu á þriðjudegi til að minna eigandann á að endurmeta tekjumódelið eða ákveða hvaða þjónusta eigi ekki lengur heima í fyrirtækinu.

Þess vegna getur fyrirtæki verið vel rekið frá degi til dags en illa hannað til lengri tíma. Allir leggja sig fram, viðskiptavinirnir fá þjónustu og peningarnir koma inn, en of lítið situr eftir, eigandinn samþykkir allt og vöxturinn bætir við álíka mikilli vinnu og tekjum. Rekstraraðilinn hefur náð að láta lélegt fyrirkomulag ganga óvenju vel.

Þetta er ein ástæða þess að reynslumiklir og ábyrgir eigendur verða oft eigin flöskuháls. Þeir geta leyst svo mörg vandamál að fyrirtækið lærir að senda þeim þau. Hæfni þeirra felur skortinn á skýru valdi, einfaldari ferlum eða betri hönnun.

Eigandinn á að vera ómissandi á réttum stöðum

Markmiðið er ekki að fjarlægja eigandann úr fyrirtækinu eins og nærvera hans sé galli. Í sumum fyrirtækjum er smekkur hans, dómgreind, trúverðugleiki eða samband við mikilvæga viðskiptavini stór hluti af því sem fyrirtækið selur. Það getur verið fullkomlega skynsamlegt að hann sinni áfram ákveðinni fagvinnu eða leiði mikilvægustu samtölin.

Munurinn liggur í því hvort háðin er valin. Ef eigandinn sér um lykilgreiningu vegna þess að hann er besti maðurinn til þess og verkefnið nýtir sjaldgæfa reynslu hans, getur það verið góð hönnun. Ef hann þarf að samþykkja hverja færslu, laga tímabókanir og svara öllum undantekningum er það ósjálfráð háð. Fyrirtækið notar þá dýrasta tíma sinn í vinnu sem krefst ekki dýrustu dómgreindarinnar.

Góð hönnun verndar því ekki aðeins tíma eigandans. Hún verndar það framlag sem enginn annar getur auðveldlega komið með. Þegar allt fer í gegnum hann verður það sem raunverulega krefst hans að keppa við tugi atriða sem aðeins eru vön nærveru hans.

Láttu dagatalið sýna hlutverkin

Gagnlegt er að skoða síðustu fjórar vikur og flokka tímann. Hvað var fagvinna sem viðskiptavinurinn greiðir fyrir? Hvað var rekstur sem heldur núverandi kerfi gangandi? Hvað var vinna arkitektsins: ákvarðanir um markað, verð, þjónustu, ábyrgð, fjármagn og framtíðaruppbyggingu?

Það er ekkert rétt hlutfall fyrir alla. Einyrki sem vill sjálfur vinna náið með fáum viðskiptavinum á að verja miklum tíma í fagið. Eigandi með teymi og vaxandi þjónustu þarf líklega meira rými fyrir hönnun og leiðsögn. Aðalatriðið er að hlutfallið sé afleiðing af markmiði, ekki aðeins af því sem náði athygli fyrst.

Fyrsta breytingin þarf sjaldan að vera nýtt skipurit. Hún getur verið að færa eina samþykkt, skrá hvernig endurtekin ákvörðun er tekin eða taka frá reglulegan tíma þar sem eigandinn vinnur ekki í verkefnum heldur að fyrirtækinu sjálfu. Arkitektinn birtist ekki þegar allt annað er búið. Hann þarf pláss áður en reksturinn fyllir það.